حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 37
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
حجّارى و كتيبهنگارى و ساختن صورتهاى منقور برجسته در سنگ « 1 » ترقّى شايانى داشت و بعضى از كارهاى آسوريها كه شكار پادشاهان يا مجالسى را نشان ميدهد باندازهاى طبيعى است ( مخصوصا حركت حيوانات مانند اسب و آهو و غيره ) كه باعث حيرت استادان امروزى اروپاست در صنايع ديگر نيز مانند صنعت زرگرى و خاتمكارى و كاشىسازى و غيره آسوريها ماهر بودند و فينيقيها از روى نمونههاى آنها اشياء زيادى ساخته در عالم قديم منتشر ميكردند بعدها از نمونههاى مزبور در ممالك اروپا تقليد نمودند و صنعت در آن ممالك پديد آمد . تاريخ آسور بسه عهد تقسيم مىشود چون عهد اول و دوم تماسى با تاريخ عيلام ندارد بعهد سوّم كه از 745 تا عهد 606 ق . م . است ميگذريم . عهد سوّم - اسور جديد پادشاه بسيار معروف اين عهد ( سرگن ) « 2 » دوم است ( 722 - 705 ق . م ) كه سلسله جديدى شروع نمود از اين زمان طرفيّت آسور با عيلام شروع گرديد خلاصه جنگهائيكه اين دو ملّت قوى كردند اين است : جنگهاي آسور با عيلام عيلام تا اين زمان با آسور همسايه نبود زيرا بين اين دو دولت مردمان كوهستانى واقع شده بودند و ليكن در زمان ( تيكلاتبيلسر ) « 3 » چهارم آسوريها با مردمان مزبور جنگيده بعضى را كاملا مطيع نمودند و برخى را نيمه مستقل گذاردند دولت عيلام از راه مآلبينى با بابل كه نيز از تسلّط آسور در زحمت بود اتحادى نمود تا با هم ممالك خودشان را از آسور حفظ كنند سارگن همين كه خبر اين اتّحاد و تجهيزات عيلام را شنيد فرصت بمتّحدين نداده قبل از رسيدن كمكى به
--> ( 1 ) - اين نوع حجّارى را بارليف ( BAS - RELIEF ) گويند ( 2 ) - SARGON بآسورى اسم او را شرّوكين نوشتهاند ( 3 ) - TIGLATHPILISER اصل اسم او به آسوري ( توگول تيه پل شر است )